مجله پژوهش‌های کارآفرینی

مجله پژوهش‌های کارآفرینی

تحلیل راهبردی توسعه کسب‌وکارهای کشاورزی سالم در استان ایلام

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان
گروه کارآفرینی و توسعه روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
چکیده
امروزه کارآفرینی سبز به‌عنوان رهیافتی جدید مورد توجه سیاست‌گذاران دولتی و آموزشی در کشورهای مختلف قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که اهمیت توسعه محصولات سالم و سبز به‌خصوص در بخش کشاورزی  برای حفظ سلامت جامعه و محیط‌زیست بر کسی پوشیده نیست. در این راستا، هدف از انجام پژوهش حاضر تحلیل راهبردی توسعه کسب‌وکارهای کشاورزی سالم در استان ایلام بود. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش‌شناسی در دسته پژوهش‌های آمیخته (کیفی- کمی) قرار می‌گیرد. روش مورد استفاده در این پژوهش تکنیک تحلیل سوات (SWOT) بود. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش شامل تمام زنان کشاورز در استان ایلام بودند که موفق به دریافت نشان حد مجاز آلاینده­ها برای محصولات کشاورزی خود از اداره کل استاندارد استان ایلام شدند. نمونه‌های مورد نظر در این پژوهش به‌صورت هدفمند و به روش نمونه‌گیری گلوله برفی برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کیفی مصاحبه عمیق و نیمه‌ساختاریافته به‌صورت انفرادی و بحث گروهی بود. در بخش کمی با کمک پرسشنامه و نرم‌افزار SPSS و همچنین تشکیل ماتریس SWOT چهار راهبرد (تهاجمی- تدافعی- محافظه‌کارانه و رقابتی) ارائه گردید. نتایج پژوهش بیانگر این بود که راهبردهای تهاجمی (SO) شامل برنامه‌ریزی در جهت صادرات محصولات سالم به کشورهای همسایه از جمله عراق، راهبردهای محافظه‌کارانه (WO)، شامل تعیین الگوهای موفق و پیش‌رو در زمینه تولید محصول سالم و تجلیل و تقدیر سالانه از آن‌ها، راهبردهای رقابتی(ST)، شامل استفاده از بذرهای اصلاح شده در تولید محصول سالم و راهبردهای تدافعی (WT)، شامل ایجاد بازار فروش و یا میدان تره‌بار ویژه محصولات سالم تعیین گردید. نتایج حاصل از اولویت‌بندی راهکارهای مناسب برای توسعه محصول سالم در استان ایلام نشان داد که به ترتیب برنامه‌ریزی در جهت صادرات محصولات سالم به کشورهای همسایه از جمله عراق و ایجاد رغبت و میل کامل به سمت تولید محصول سالم با حمایت، آموزش و اطلاع‌رسانی لازم از طرف دولت از مهمترین راهکارها جهت توسعه محصول سالم در استان ایلام می‌باشند. یافته‌های این پژوهش راهنمایی مناسب برای کمک به سیاست‌گذاران دولتی و آموزشی- ترویجی جهت توسعه کارآفرینی سبز در بخش کشاورزی ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Strategic Analysis of the Development of Healthy Agribusinesses in Ilam Province

نویسندگان English

Maryam Noori
Samireh Saymohammadi
Nematollah Shiri
Department of Entrepreneurship and Rural Development, Faculty of Literature and Humanities, Ilam University, Ilam, Iran.
چکیده English

Today, green entrepreneurship as a new approach has drawn the attention of public and educational policymaking in different countries, so no one can deny the importance of producing healthy agricultural products to maintain the health of society and the environment. The present research was an applied study in terms of the goal and a mixed-methods (qualitative-quantitative) study in terms of the methodology in which the SWOT analysis technique was used. The statistical population was composed of all female farmers in Ilam province who had successfully received the Permissible Pollutant Threshold License for the crops from Ilam province’s General Directorate of Standards. The participants were sampled purposively by the snowball technique. The data collection instrument in the qualitative phase was deep and semi-structured interviews conducted both individually and collectively. In the quantitative phase, a questionnaire and the SPSS software were used to build the SWOT matrix to identify four strategies (offensive, defensive, conservative, and competitive). Based on the results, the aggressive strategies (SO) include planning to export healthy crops to neighboring countries including Iraq, conservative strategies (WO) include determining successful and forward-looking models in the field of healthy crop production and celebrating and honoring them annually, competitive strategies (ST) include the use of modified seeds in healthy crop production, and defensive strategies (WT) include creating a sales market or vegetable market for healthy crops. The results of prioritizing suitable solutions for the development of healthy products in Ilam province showed that planning for the export of healthy crops to neighboring countries, including Iraq and creating a desire to produce healthy crops by providing the necessary support, training, and information are two of the most important solutions for the development of healthy crops in Ilam province. The results can guide governmental and educational-extension policymakers to develop green entrepreneurship in the agricultural sector.

کلیدواژه‌ها English

Green entrepreneurship
Agribusinesses
Healthy Product
Sustainable Development
آندرواژ، لیلا.، جلیلی، سحر. و زنجانی، سمانه. (1399). بررسی عوامل موثر بر نگرش و قصد خرید مصرف‌کنندگان مواد غذایی ارگانیک: مدل معادلات ساختاری. آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، 8 (1)، ۴۴-۳۵.
ارده، محمدجواد. و  نوروزی، عباس. (۱۳۹۷). ضرورت و اهمیت تولید محصولات سالم گلخانه‌ای در ایران. مجله ترویجی سبزیجات گلخانه‌ای، 1(1)، صفحات ۹-۱۶.
اکبری، مرتضی.، بدری، سید علی.، شامانیان، مریم. و امینی، سماء. (1397). اهداف، انگیزه و موانع کشاورزان ارگانیک در شهرستان روانسر. آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، 7(2)، 76-63.
ایمانی، بهرام.، باختر، سهیلا. و جعفری، سعید. (1396). تحلیل دیدگاه جوامع روستایی در رابطه با عوامل بازدارنده و پس‌برنده کشاورزی ارگانیک مورد مطالعه: روستاهای بخش مرکزی شهرستان اردبیل. راهبردهای توسعه روستایی، 4(2)، 264-247.
پاپ‌زن، عبدالحمید. و شیری، نعمت اله. (۱۳۹۱). بررسی موانع و مشکلات توسعه کشاورزی ارگانیک. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 1(1)، 126-113.
دل‌انگیزان، سهراب.، پاپ‌زن، عبدالحمید. و آرمند، شیرین. (۱۳۹۸). چالش‌های تجارت‌سازی محصولات ارگانیک و سالم بر اساس تئوری بنیادی (مطالعه موردی: شهر کرمانشاه). تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 51(2)، 325-313.
رضوی، سید حسن.، پورطاهری، مهدی. و  افتخاری، رکن الدین. (۱۳۹۴). ارزیابی جایگاه توسعه کشاورزی ارگانیک در مناطق روستایی ایران، مطالعه موردی: تولیدکنندگان محصولات ارگانیک گواهی شده و در حال گذار. پژوهش‌های روستایی، 6(1)، 45-27.
رنجبر شمس، حمیده. و  امیدی نجف آبادی، مریم. (۱۳۹۳). عوامل موثر بر نگرش مصرف کشاورزی ارگانیک در تهران. پژوهش‌های ترویج و آموزش کشاورزی، 7(1)، 62-51.
شریفی، امید.، افضلی گروه، امیر. و  بابائی، مونا. (۱۳۹۸). شناسایی چالش‌های توسعه کشاورزی پایدار در جنوب استان کرمان. جفرافیا و پایداری محیط، 9(30)، 106-91.
صندوقی، عطیه.، یوسفی، علی. و مظفر امینی، امیر. (1393). ارزیابی عوامل موثر بر نگرش گلخانه‌داران خیار و گوجه‌فرنگی شهرستان اصفهان نسبت به تولید محصول سالم. علوم و فنون کشت‌های گلخانه‌ای، 6(22)، 105-95.
قربانی، رضا.، کوچکی، علیرضا.، جهان، محسن.، نصیری، مهدی. و رضوانی مقدم، پرویز. (1388). استانداردهای ملی کشاورزی زیستی (ارگانیک) ایران: مفاهیم، اصول و اهداف تولیدات زیستی و استانداردهای تولید محصولات زراعی و باغی. بوم­شناسی کشاورزی، 1(1)، 142-129.
کشاورز، سمیه. و موسوی، نعمت اله. (1397).  بررسی موانع و مشکلات و عوامل موثر بر توسعه کشاورزی ارگانیک مطالعه موردی: جالیزکاران شهرستان مرودشت. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 10(39)، 172-151.
محمدی، امید.، پیرزاد، علی. و موسوی، سید نجم الدین. (1401). طراحی مدل توسعه‌ای بازاریابی سبز برای محصوالت ارگانیک. مدیریت بازاریابی، 54، 149-132.
ملک‌حسینی، افسانه. (1397). تبیین اخلاق کشاورزی در بوم‌شناسی انسانی شهرستان سنقر. رساله دکتری، رشته توسعه کشاورزی، دانشگاه رازی کرمانشاه.
مطیعی لنگرودی، سیدحسن. و خرایانی، محمدامین. (۱۳۸۹). فرصت‌ها و تهدیدهای موجود در حوزه تولید محصول سالم در ایران. اولین همایش ملی کشاورزی پایدار و تولید محصول سالم: اصفهان، ایران.
 موسوی، مرضیه. و خسروی‌پور، بهمن. (1398). بررسی دانش کشاورزان نسبت به کشاورزی ارگانیک (مورد مطالعه: سبزی‌کاران شهرستان باوی در استان خوزستان). علوم و تکنولوژی محیط زیست، 21(4)، 294-279.
هاشمی، صدیقه.، جلالیان، حمید.، یعقوبی، جعفر. و کرم‌شاهی، سکینه. (1391). بررسی موانع روستایی از دیدگاه کشاورزان مطالعه موردی (دهستان آباده طشک، شهرستان نی‌ریز). همایش ملی توسعه روستایی: همدان، ایران.
یزدان پناه، مسعود. و فروزانی. معصومه. (1395). تمایل جوانان ایرانی به خوردن غذاهای ارگانیک: کاربرد مدل اعتقاد بهداشتی. کیفیت و اولویت غذا. 75-83.
یزدان پناه، مسعود.، توکلی، کبری. و مرزبان، افشین. (1394). بررسی عوامل مؤثر بر نیات کشاورزان در رابطه با استفاده ایمن از سموم شیمیایی: کاربرد مدل اعتقادات سلامت. علوم ترویج و آموزش کشاورزی، 11(2)، 29-21.
Altarawneh, M. (2014). Consumer Awareness towards Organic Food: A Pilot Study in Jordan. Journal of Agriculture and Food Technology, 3(12),14-18.
Chen, X., Rahman, M.K., Rana, M.S., Gazi, M.A.I., Rahaman, M.A., & Nawi, N. C. (2022). Predicting Consumer Green Product Purchase Attitudes and Behavioral Intention during COVID-19 Pandemic. Front. in Psychol. 12:760051. doi: 10.3389/fpsyg.2021.760051.
Chrystoper, G., & Kristallis, J. (2005). Consumers or, willingness to pay for organic food. British Food Journal. 107, 23-34.
Issa, I,, & Hamm, U. (2017). Adoption of Organic Farming as an Opportunity for Syrian Farmers of
Fresh Fruit and Vegetables: An Application of the Theory of Planned Behavior and Structural Equation Modeling. Sustainability Journal. 9(11), 20-24.
Kuźniar, W., Surmacz, T., & Wierzbiński, B. (2021). The Impact of Ecological Knowledge on Young Consumers’ Attitudes and Behaviours towards the Food Market. Sustainability, 13 (4), 1-20. https://doi.org/10.3390/su13041984.
Martínez, S. C. (2020). Consumer Behavior towards Organic Products: The Moderating Role of Environmental Concern. Journal of Risk and Management, 13 (4), 23-41.
Mondal, Sh., Theerachai Haitook, Th., & Simaraks, S. (2014). Farmers’ Knowledge, Attitude and Practice toward Organic Vegetables Cultivation in Northeast Thailand. Kasetsart Journal of Social Sciences, 35, 158- 166.
Sarisamur, F., & Kilic, S. (2011). Potential land use planning and agricultural land suitability. Journal of Physical Science, 10, 2586 – 2592.
Shiri, N. (2021). Attitude toward organic agribusiness: an approach to developing sustainable business. British Food Journal,  123 (10), 3265-3276. https://doi.org/10.1108/BFJ-02-2021-0166
Shiri, N., Mehdizadeh, H., Khoshmaram, M., & Azadi, H. (2022). Determinants of entrepreneurial alertness: towards sustainable agribusiness development. British Food Journal, 124(7), 2279-2298. https://doi.org/10.1108/BFJ-07-2021-0825
Sriwaranun, Y., Gan, C., Lee, M., & Cohen, D.A.(2015). Consumers’ willingness to pay for organic products in Thailand. International Journal of Social Economics, 42(5), 480–510.

  • تاریخ دریافت 23 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 03 اسفند 1402
  • تاریخ پذیرش 03 اسفند 1402