تحلیل جنسیتی تبیین‌کننده‌های رفتار کارآفرینانه دانشجویان ایران

شیری, نعمت اله; میرک زاده, علی اصغر; زرافشانی, کیومرث

doi:10.22034/jer.2022.697520

تحلیل جنسیتی تبیین‌کننده‌های رفتار کارآفرینانه دانشجویان ایران

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

نعمت اله شیری ¹

علی اصغر میرک زاده ²

کیومرث زرافشانی ²

¹ گروه کارآفرینی و توسعه روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

² گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

10.22034/jer.2022.697520

چکیده

کارآفرینی مفهومی است که برای فعالیت‌های ارزش‌آفرین به‌کار برده می‌شود؛ به‌گونه‌ای که نقش مهمی در توسعه فناوری و نوآوری، اشتغال‌زایی و توسعه اقتصادی دارد. اگرچه ادبیات کارآفرینی بهصورت فزاینده‌ای در جهت بررسی عوامل مؤثر بر قصد کارآفرینانه دانشجویان بر مبنای مدل‌های نیتمحور تمرکز کرده است؛ ولی در جهت شناسایی عوامل شکلگیری رفتار کارآفرینانه دانشجویان به‌خصوص دانشجویان کشاورزی در نظام آموزش عالی ایران مطالعه منسجمی انجام نشده است. به‌منظور پرکردن این شکاف مطالعاتی، پژوهش حاضر با به‌کارگیری نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده به‌دنبال تحلیل جنسیتی تبیین‌کننده‌های رفتار کارآفرینانه دانشجویان در نظام آموزش عالی کشاورزی ایران بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل همۀ دانشجویان سال چهارم کارشناسی رشته‌های کشاورزی در نظام آموزش عالی کشور بودند که تعداد 455 نفر از آن‌ها به روش نمونهگیری چندمرحله‌ای از نه دانشگاه در کشور انتخاب شدند. نتایج پژوهش نشان داد که متغیرهای نگرش نسبت به کارآفرینی، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری درک‌شده تأثیر مثبت و معناداری بر قصد و رفتار کارآفرینانه دانشجویان کشاورزی در نظام آموزش عالی ایران داشتند. افزون بر این، نتایج تحلیل مقایسات چندگانه نشان داد که متغیر جنسیت تأثیر متغیرهای نگرش نسبت به کارآفرینی، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری بر قصد کارآفرینانه را تعدیل می‌کند. یافته‌های حاضر بیانگر کاربردپذیری و قابلیت اطمینان نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده در بین دانشجویان کشاورزی ایران است؛ بنابراین، سیاستگذاران و برنامهریزان نهادهای دولتی و آموزشی می‌توانند از نتایج این پژوهش در جهت تدوین راهبردها و راهکارهایی برای ترویج کارآفرینی در بین دانشجویان کشاورزی بهره گیرند.

کلیدواژه‌ها

اقدامات کارآفرینانه

قصد کارآفرینانه

تحلیل جنسیتی

رفتار برنامه‌ریزی‌شده

عنوان مقاله English

Determinants of Entrepreneurial Behavior among Iranian Students: A Gender Analysis

نویسندگان English

Nematollah Shiri ¹

Ali Asghar Mirakzadeh ²

Kiumars Zarafshani ²

¹ Department of Entrepreneurship and Rural Development, Faculty of Literature and Humanities, Ilam University, Ilam, Iran.

² Department of Agricultural Extension and Education, Razi University, Kermanshah, Iran.

چکیده English

Entrepreneurship is a concept that is used for value-creating activities and plays an important role in the development of technology and innovation, job creation, and economic development. Although the entrepreneurship literature has increasingly focused on investigating the factors influencing entrepreneurial intention based on intention-based models, no coherent study has ever been conducted to identify the factors underpinning the formation of entrepreneurial behavior among students, especially agricultural students, in Iran's higher education system. To fill this gap, the present study uses the theory of planned behavior (TPB) to conduct a gender analysis in order to explain the entrepreneurial behavior of students in Iran's agricultural higher education system. The statistical population of the research included all senior undergraduate students of agricultural fields in Iran's higher education system, out of whom 455 were selected by multi-stage sampling from nine universities. The results showed that the variables of attitude toward entrepreneurship, subjective norms, and perceived behavioral control had a positive and significant effect on entrepreneurial intention and behavior among the studied agricultural students. In addition, the results of multiple comparisons analysis showed that the gender variable moderated the effect of attitude toward entrepreneurship, subjective norms, and behavioral control on entrepreneurial intention. The present findings indicate the applicability and reliability of TPB among Iranian agricultural students, so policymakers and planners of governmental and educational institutions can use the results of this research to formulate strategies and solutions to promote entrepreneurship among agricultural students.

کلیدواژه‌ها English

Entrepreneurial Actions

Entrepreneurial Intention

Gender Analysis

Planned Behavior

بادپا، بهروز. و شیری، نعمت‌اله. (1401). اثر مؤلفه‌های تصمیم‌گیری مالی و سرمایه‌گذاری بر قصد کارآفرینانه دانشجویان رشته حسابداری ایران. مجله دانش حسابداری، 13 (3)، 88-65.

پاپ زن، عبدالحمید.، شیری، نعمت اله.، پورقاسم، فاطمه.، خوش مرام، مژگان.، قربانی، فاطمه. و تاتار، مریم. (1394). شناسایی نگرش‏های کارآفرینانه دانشجویان کشاورزی: کاربرد روش‏شناسی کیو. مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار کشاورزی، 2 (4)، 52-35.

ربیعی، علی. و نظریان، زهرا. (1392). بررسی موانع کارآفرینی زنان تحصیلکرده دانشگاهی ایران. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 2(4)، 25-1.

شیری، نعمت اله. (1401الف). طراحی الگویی برای ترویج فعالیت‌های کارآفرینانه در تعاونی‌های دانشجویی کشاورزی. فصلنامه تعاون و کشاورزی. 10 (40)، 81-53.

شیری، نعمت اله. (1401ب). واکاوی تعیین‌کننده‌های محیطی قصد کارآفرینانه دانشجویان کشاورزی (مطالعه موردی: دانشگاه ایلام). نشریه راهبردهای کارآفرینی در کشاورزی، 9 (17): 103-94.

شیری، نعمت اله. و علی بیگی، امیرحسین. (1394). شناسایی انگیزه‌های کارآفرینانۀ دانشجویان کشاورزی: کاربرد مقیاس‌بندی چندبعدی. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 46 (2)، 362-347.

شیری، نعمت ‏اله.، سواری، مسلم. و رستمی، فرحناز. (1392). رابطه بین ویژگی‏های روان‌شناختی با نیت کارآفرینانه دانشجویان کشاورزی دانشگاه تهران. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 2 (4)، 120-103.

شیری، نعمت‌اله.، خوش‌مرام، مژگان.، رضایی، آذرمیدخت. و زرافشانی، کیومرث. (1400ب). تأثیر ابعاد توانمندی روان‌شناختی بر رفتار کارآفرینانه در بین زنان روستایی: الگویی برای ارتقای نقش زنان در توسعه اقتصادی. فصلنامه زن در توسعه و سیاست، 19 (4)، 593-573.

شیری، نعمت‌اله.، مرادنژادی، همایون.، مهدی‌زاده، حسین. و صی‌محمدی، سمیره. (1400الف). فرصت‌های راه‌اندازی تعاونی‌های دانشجویی در دانشگاه ایلام: راهنمایی برای توسعه تعاونی‌های کشاورزی و خدماتی. فصلنامه تعاون و کشاورزی. 10 (39)، 96-75.

مهدی‌زاده، حسین.، شیری، نعمت اله. و مهمدی کرتلایی، محمدحسین. (1401). شناسایی و دسته‌بندی فرصت‌های راه‌اندازی کسب‌وکارهای کشاورزی: کاربرد روش دلفی. نشریه کارآفرینی در کشاورزی، 9 (1)، 87-74.

میرکزاده، علی‌اصغر.، شیری، نعمت‌اله. و هدایتینیا، سعید. (1393). تأثیر ابعاد سرمایۀ اجتماعی بر نیت کارآفرینانۀ دانشجویان کشاورزی. تحقیقات اقتصاد و توسعۀ کشاورزی ایران، 45 (2)، 246-235.

Ajzen I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211.

Ajzen, I. (2002). Perceived behavioral control, self-Efficacy, locus of control, and the theory of planned behavior. Journal of applied social psychology, 32(4), 665–683.

Ajzen, I. (2001). Nature and operation of attitudes. Annual review of psychology, 52: 27-58.

Ajzen, I. and Fishbein, M. (1980). Understanding attitudes and predicting social behavior. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall.

Armitage, C. J. and Conner, M. (2001). Efficacy of the theory of planned behaviour: A meta-analytic review. British journal of social psychology, 40: 471-499.

Autio, E., Keeley, R.H., Klofsten, M., Parker, G.G.C. and Hay, M. (2001). Entrepreneurial intent among students in Scandinavia and in the USA. Enterprise and innovation management studies, 2 (2), 145-161.

BarNir, A., Watson, W. E., and Hutchins, H. M. (2011). Mediation and moderated mediation in the relationship among role models, self-Efficacy, entrepreneurial career intention, and gender. Journal of applied social psychology, 41, 270–297.

Carr, J. C., & Sequeira, J. M. (2007). Prior Family Business Exposure as Intergenerational Influence and Entrepreneurial Intent: A Theory of Planned Behavior Approach. Journal of Business Research, 60, 1090-1098. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2006.12.016

Chao, L., & Huang, J. (2002). Thinking Styles of School Teachers and University Students in Mathematics. Psychological Reports, 91(3), 931–934. https://doi.org/10.2466/pr0.2002.91.3.931

Fishbein, M. and Ajzen, I. (1975). Belief, attitude, intention and behavior an introduction to theory and research, reading. Addison-Wesley.

Gelderen, M. V., Kautonen, T. and Fink, M. (2015). From entrepreneurial intentions to actions: Self-control and action-related doubt, fear, and aversion. Journal of business venturing, 30 (5), 655-673.

Giacomin, O., Janssen, F., Shinnar, R. S., Gundolf, K., & Shiri, N. (2022). Individual religious affiliation, religiosity and entrepreneurial intentions among students in four countries. International Small Business Journal, 0(0). https://doi.org/10.1177/02662426221097910

Hartman, H. and Hartman, M. (2008). How undergraduate engineering students perceive women's (and men's) problems in science, math and engineering. Sex Roles, 58, 251–265.

Hebert, D. N., Foellmer, B. and Helenius, A. (1997). The number and location of glycans on influenza hemagglutinin determine folding and association with calnexin and calreticulin. The Journal of cell biology, 139, 613-623.

Heuer, A. and Liñán, F. (2013). Testing alternative measures of subjective norms in entrepreneurial intention models. International Journal of Entrepreneurship and Small Business, 19(1), 35–50

Hofstede, G. and Hofstede, G. J. (2005). Cultures and organizations: Software of the mind. New York, NY: McGraw Hill.

Hossein Mehdizadeh, Hesamedin Gholami, Nematollah Shiri, Mojgan Khoshmaram. (2021) Predicting entrepreneurial opportunity recognition in higher education: a case from Iran. Journal of Applied Research in Higher Education, 13(4), 944-960.

Karimi, S., Biemans, H. J. A., Lans, T., Chizari, M., & Mulder, M. (2014). Effects of Role Models and Gender on Students’ Entrepreneurial Intentions. European Journal of Training and Development, 38(8), 694-727. https://doi.org/10.1108/EJTD-03-2013-0036

Khoshmaram, M., Shiri, N., Shinnar, R. S., & Savari, M. (2020). Environmental support and entrepreneurial behavior among Iranian farmers: The mediating roles of social and human capital. Journal of Small Business Management, 58(5), 1064-1088. doi:10.1111/jsbm.12501

Kolvereid, L. (1996). Predictions of employment status choice intention. Entrepreneurship Theory and Practice, 21(1), 47-57.

Krueger, N. F., Reilly, M. D., & Carsrud, A. L. (2000). Competing models of entrepreneurial intentions. Journal of Business Venturing, 15, 411-432. doi:10.1016/S0883-9026(98)00033-0

Li, J. (2008). The Evolution of Entrepreneurial Intention in Transition Environment: Toward an Entrepreneurial Self-Efficacy Based Model. 4^th International Conference on Wireless Communications, Networking and Mobile Computing, 2008, pp. 1-4, doi: 10.1109/WiCom.2008.1436.

Liñán, F. (2008). Skill and value perceptions: How do they affect entrepreneurial intentions?. International Entrepreneurship and Management Journal, 4(3), 257-272.

Liñan, F. and Chen, Y.W. (2009). Development and cross-cultural application of a specific instrument to measure entrepreneurial intentions. Entrepreneurship Theory and Practice, 33(3), 593-617.

Liñán, F. and Santos, F. J. (2007). Does social capital affect entrepreneurial intentions?. International Advances in Economic Research, 13(4), 443-453.

Liñan, F., Nabi, G. and Krueger, N. (2013). British and Spanish entrepreneurial intentions: A comparative study. Revista de Economía Mundial, 33, 73-103.

Madden, T. J., Ellen, P. S. and Ajzen, I. (1992). A comparison of the theory of planned behaviour and reasoned action. Personality and Social Psychology Bulletin, 18 (1), 3-9.

Naktiyok, A., Karabey, C. N., & Gulluce, A. C. (2010). Entrepreneurial self-efficacy and entrepreneurial intention: the Turkish case. International Entrepreneurship and Management Journal, 6(4), 419-435.

Nasurdin, A. M., Ahmad, N. H. and Lin, C. E. (2009). Examining a model of entrepreneurial intention among malaysians using SEM procedure. European Journal of Scientific Research, 33(2), 365-373.

Peng, M. W. and Parente, R. (2012). Institution-based weaknesses behind emerging multinationals. Revista de Administrac and Empresas, 52(3), 360-364.

Scheiner, C. W. (2008). Fundamental determinants of entrepreneurial behaviour. Dissertation Universität Erlangen-Nürnberg.

Shiri, N. (2021). Attitude toward organic agribusiness: an approach to developing sustainable business. British Food Journal, 123 (10), 3265-3276. https://doi.org/10.1108/BFJ-02-2021-0166

Shiri, N., Alibaygi, A., and Faghiri, M. (2013). Factors affecting entrepreneurial motivation of agricultural students at Razi University. International Journal of Agricultural Management and Development, 3(3), 175-180.

Shiri, N., Mehdizadeh, H., Khoshmaram, M., & Azadi, H. (2022) Determinants of entrepreneurial alertness: towards sustainable agribusiness development. British Food Journal, 124 (7), 2279-2298. doi.org/10.1108/bfj-07-2021-0825

Shiri, N., Mirakzadeh, A. A., & Zarafshani, K. (2017b). Promoting Entrepreneurial Behavior among Agricultural Students: A Two-Step Approach to Structural Equation Modeling. International Journal of Agricultural Management and Development, 7(2), 211–221.

Shiri, N., Mohammadi, D., & Hosseini, S. M. (2012). Entrepreneurial intention of agricultural students: effects of role model, social support, social norms, and perceived desirability. Archives of Applied Science Research, 4(2), 892–897.

Shiri, N., Shinnar, R. S., Mirakzadeh, A. A., & Zarafshani, K. (2017a). Cultural values and entrepreneurial intentions among agriculture students in Iran. International Entrepreneurship and Management Journal, 13(4), 1157-1179. doi:10.1007/s11365-017-0444-9

Stafford, K., Duncan, K.A., Danes, S.M. and Winter, M. (1999). A research model of sustainable family business. Family Business Review, 12(3), 197-208

Thompson, E . R . (2009). Individual entrepreneurial intent: Construct clarification and development of an Internationally Reliable Metri. Entrepreneurship Theory and Practice, 33(3), 669-694 .

Zhao, H., Seibert, S. and Hills, G. (2005). The mediating role of self-efficacy in development of entrepreneurial intentions. Journal of Applied Psychology, 90 (6), 1265-1272.